Profesor Miodek

Profesor Miodek: 6 zwrotów, których prawdopodobnie używasz źle

 


Każdemu się zdarzają i niech pierwszy rzuci słownikiem, kto ich nie popełnia. Lapsusy, tautologie, pleonazmy, przejęzyczenia, inne błędy… Nierzadko w kontekście frazeologizmów. Profesor Miodek spotkał się niedawno ze studentami UWr, by przytoczyć wiele idiomów i frazeologizmów, rozważając ich genezę, rozkładając je na czynniki pierwsze i dokonując ich interpretacji. Byłam, rozmawiałam, pytałam i bardzo chętnie podzielę się z Wami tą praktyczną wiedzą. No, to jedziemy!

 

Twardy orzech do zgryzienia

Nie mylić z ciężkim. Orzechy są lekkie (ew. ciężkie pod względem trawienia…). Nie mylić również z trudnym orzechem do zgryzienia. Co prawda, mieć twardy orzech do zgryzienia oznacza mieć trudny problem do rozwiązania, ale nie mylimy pojęcia z jego znaczeniem. Mówi się: twardy orzech do zgryzienia. Do kapowniczka i zapamiętać.

To w końcu jestem twardy,ciężkiczy trudny- (1)

Nota bene

Można również zapisywać notabene razem. Ta fraza, pochodząca z łaciny, używana jest jako poprzedzenie czegoś ważnego, o czym za chwilę wspomnimy. Coś w rodzaju „warto zauważyć”. Przykład:

Kiedy uczymy się nowego języka, co notabene bardzo dobrze wpływa na neurony, podobno odkładamy słownictwo na cztery różne sposoby w naszym mózgu.  [według amerykańskich naukowców oczywiście 😉 ]

Nomen omen

Nomen omen, które notabene jest podobne formą do notabene oznacza z kolei, że imię bądź nazwa noszą znaczenie. Nomen omen (łac. imię znak) pochodzi z łaciny, a wyrażenie to zwraca naszą uwagę na to, że sama już nazwa ma charakter informacyjny: nazwisko, bądź imię może zdradzać cechy osoby, która je nosi, a nazwa przedmiotu może ten przedmiot opisywać.

Monika dawno dojechała na miejsce, ale z nikim do tej pory nie rozmawiała. Na nazwisko ma nomen omen Dzik.

Jeśli więc w ten sposób poprzedzimy nazwę, imię, nazwisko, to chodzi nam o to, by podkreślić, że semantycznie (pod względem swojego znaczenia) pasuje i określa w jakimś stopniu daną osobę lub przedmiot.

 

Efekt domina

Nie mylić z efektem domino (po hiszpańsku) czy efektem dominy. Efekt domina oznacza, że jakaś sytuacja powoduje inną, a ta kolejną i następujące po sobie zjawiska mogą powodować nakręcanie błędnego koła i trudnej do opanowania chaotycznej sytuacji.

Efektdominy.

 

Albo się cofaj, albo idź do tyłu

Potencjalne możliwości? Możliwość zawsze jest potencjalna, czy ja o czymś nie wiem? To samo w przypadku: cofania się do tyłu, kontynuowania dalej czy pełnego kompletu – to tylko niektóre błędy językowe.

Pamiętacie reklamy, w których nadużywano stwierdzenia: ceny spadają w dół? Raczej nie spadną w górę. Inne przykłady tego typu: masło maślane, zabić kogoś na śmierć. Tego rodzaju błędy nazywamy pięknie tautologią lub pleonazmami.

 

W każdym razie

Bardzo często mylone z w każdym bądź razie. Dlaczego? Wynika to z mariażu dwóch związków frazeologicznych (o matko, to już czworo ich jest!), czyli takich składowych: bądź co bądź + w każdym razie, z których każde oznacza tak czy inaczejZ takiego nieprawego łoża wyszło nasze namiętnie powtarzane w kółko w każdym bądź razie. Takie zjawisko -bądź co bądź- błąd językowy 😉 nazywamy kontaminacją [z ang. contamination – zanieczyszczenie].

 

polski język

Podsumowując: języków się cudzych uczymy, własnego często nie znamy. Język polski trudna rzecz, ale jaka piękna! Niedługo napiszę o błędach w języku angielskim. To dopiero kwiatki <3

p.s.

A jakie błędy Was irytują albo rozśmieszają? W komentarzach proszę :)

 

Raz na wozie,raz... koza do woza-

8 komentarzy do “Profesor Miodek: 6 zwrotów, których prawdopodobnie używasz źle

  1. Warto uzupełnić definicję wyrażeń łacińskich. Nota bene nie służy jedynie do podkreślenia twierdzenia, które zaraz wypowiemy. W tłumaczeniu oznacza „warte zapamiętania”, więc nie do końca jest to coś w rodzaju „zauważ”.
    Z nomen omen jest podobnie. Wyrażenie oznacza „imię znak” – czyli nazwę, na którą w danym kontekście można zwrócić szczególną uwagę. W zastosowanym przykładzie lepiej byłoby zastosować nazwisko „Milczek”.
    Pozdrawiam

    • Dziękuję za komentarz, oczywiście zgadzam się z Pana opinią. Widziałam wiele razy tłumaczenie nota bene na „zauważ dobrze”, co z kolei średnio do mnie przemawiało, i podejrzewam, że do wielu osób również. Tłumaczenie jakie Pan zaproponował jest idealne. Dziękuję serdecznie

  2. Dzień dobry.
    Irytuje mnie użycie sformułowania „za niedługo”. Jakby nie było możliwości użycia wspaniałych stylistycznie odpowiedników. Co gorsza, na stronie promującej czytelnictwo.

  3. Tytul; herezje na temat jezyka Polskiego ; jezeli te tlumaczenia pochodza od takiego,autoryteu jak pan Miodek to zycze dalszych sukcesow ; polscy; nauczyciele nieznaja jezyka Polskieg, sa tepym narzedziem w blokowaniu-.programowaniu Narodu Polskiego. W kazdym razie oznacza dokladnie- tak a,nie inaczej, oznacza to dokladnie, ze ten raz jest taki sam jak poprzedni odniesienie do- za kazdym razem- jest to samo,a wzielo sie to od kary np. 100 batow-100 razow- czynnosc powtorzona 100razy.W kazdym badz razie jest wzmocnieniem ,spotegowaniem poprzedniego oznajnienia czyli tak bedzie i kropka ,ucinamy czyjes pytanie czy zrobisz tak czy inaczej.Badz co badz jest skroceniem bedzie co ma byc czli bedzie co bedzie ,czyli obojetnie co sie wydarzy przyjmiemy to np. z honorem ,a nie ze jest nam wszystko jedno.Tak cz inaczej oznacz dokladnie, ze mamy wszystko w d…..e.Nie bede rozwijal reszty choc tez jest do bani jak powiedzialby Franciszek Dolas alias Grzegorz Brzeczyszczykiewicz.Zanieczyszczone to macie chyba mozgi.

Odpowiedz na „Ola DyktaAnuluj pisanie odpowiedzi

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *